Avrupa Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası (EBRD) tarafından her yıl geleneksel olarak düzenlenen ve edebiyat dünyasının en prestijli ödüllerinden biri olan EBRD Edebiyat Ödülü’nde 2026 yılının finalistleri belli oldu. 7 Mayıs’ta yapılan resmi açıklamaya göre, Azerbaycan edebiyatının usta kalemi Akram Aylisli’nin “İnsanlar ve Ağaçlar” adlı ünlü üçlemesi, dünya çapında yüzlerce eser arasından sıyrılarak son üç finalist arasına adını yazdırmayı başardı.
Sovyet Azerbaycanı’ndan Dünyaya Açılan Pencere
Aslen Azerbaycan Türkçesinde kaleme alınan ve Katherine E. Young tarafından Rusça metni üzerinden İngilizceye aktarılan eser, Plamen Press yayınevi tarafından dünya okurlarıyla buluşturuldu. İkinci Dünya Savaşı yıllarında Sovyet Azerbaycanı’nın bir dağ köyünde geçen roman, savaşa giden erkeklerin ardından geride kalanların yaşam mücadelesini bir çocuğun gözünden sarsıcı bir dille anlatıyor.
Ünlü yazar, eleştirmen ve kültür gazetecisi Dr. Maya Jaggi başkanlığındaki bağımsız jüri, esere hayranlıklarını gizlemedi. Jaggi, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Bir çocuğun gözünden anlatılan bu birbirine bağlı öyküler, kadınların yaşamlarının acımasızlığını ve aynı zamanda sergiledikleri cesur direnişi gözler önüne seriyor. Jüri olarak anlatının ustaca dolaylı üslubuna, çocuğun yetişkinlerin tutku ve suçlarını safça ortaya koyuşuna hayran kaldık. Katherine E. Young’ın canlı çevirisi; ceviz ve nar tadıyla dolu, sert ama bir o kadar da büyülü bir çocukluğu canlandıran gizli bir dünyayı bizlere açıyor.”
Büyük Ödül Londra’da Sahiplerini Bulacak
EBRD Edebiyat Ödülü için Akram Aylisli ile birlikte yarışacak diğer iki güçlü finalist ise Polonya’dan Jacek Dukaj’ın “Ice” (Buz) adlı eseri ile Mısır’dan Shady Lewis’in “On the Greenwich Line” (Greenwich Çizgisinde) adlı romanı oldu.
Kültür sanat dünyasının merakla beklediği büyük ödülün sahibi, 2 Temmuz‘da İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunan EBRD genel merkezinde düzenlenecek görkemli bir törenle ilan edilecek. Yarışmanın birincisi olan yazar ve çevirmen, 20.000 Avro tutarındaki büyük ödülü eşit olarak paylaşacak. Finale kalma başarısı gösteren diğer iki eserin yazar ve çevirmenlerine ise teselli ödülü olarak 2.000’er Avro takdim edilecek.
EBRD Edebiyat Ödülü Nedir?
İlk kez 2018 yılında verilmeye başlanan EBRD Edebiyat Ödülü, bankanın yatırım ve faaliyet gösterdiği coğrafyalardaki zengin kültür mirasını küresel ölçekte tanıtmayı amaçlıyor. Ödül, EBRD üyesi ülkelerin yerel dillerinde yazılmış, son bir yıl içinde İngilizceye çevrilerek Avrupa, Kuzey Amerika veya bankanın faaliyet gösterdiği bölgelerde yayımlanmış en başarılı çağdaş edebi kurgu eserlerine veriliyor.
